Amerikanyň Birleşen Ştatlary (Billings)

     Gulluk iş saparynyň dowamynda 2025-nji ýylyň 21-nji oktýabrynda türkmen wekiliýetiň agzalary ABŞ-nyň Montana ştatynyň Billings Montana döwlet uniwersitetine (MSUB) bardylar. 

      Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Montana ştatynyň Billings Montana döwlet uniwersitetiniň kampusyna aýlanyldy, Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan döwletimiziň milli bilim syýasatynyň esasy ugurlary, şol sanda Türkmenistanyň ýokary okuw mekdepleri bilen tanyşdyryldy, iki döwletiň ýokary we orta hünär bilimi ulgamynda hyzmatdaşlyk etmek meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.

      Hyzmatdaşlygyň aşakdaky geljegi bar bolan ugurlary ara alnyp maslahatlaşyldy:

             1. Bilim çygryndaky alyş-çalyşlar: Talyplaryň we mugallymlaryň alyş-çalyşy, elektron kitaphanalaryň gorunyň alyş-çalyşy, onlaýn umumy okuw sapaklaryny guramak, umumy elektron maglumat çeşmelerini peýdalanmak. Montana ştatynyň Billings Montana döwlet uniwersiteti okatmagyň häzirki zaman usullaryny ornaşdyrmak babatda özara tejribe alyşmak boýunça çäreleri alyp barmak hödürlenildi.

                2. Ylmy-barlag hyzmatdaşlygy: iki tarapy gyzyklandyrýan temalar boýunça bilelikdäki taslamalar. Türkmen tarapy bilimde sanly özgermeler, maliýe, menejment, işewürlik, buhgalterçilik hasaba alnyşy, pedagogika we iňlis dili ugurlary boýunça bilelikdäki ylmy işler we makalalary taýýarlamak boýunça hyzmatdaşlyga gyzyklanma bildirdi.

          3. Medeni we akademiki başlangyçlar: Ylmy maslahatlary, seminarlary we tomusky mekdepleri guramak. Bilelikdäki taslamalary grantlar arkaly maliýeleşdirmek.

    Türkmen wekiliýetiniň agzalary uniwersitetiň taryhy baradaky maglumatlar bilen tanyşdyryldy. MSUB öň Gündogar-Montana mugallymçylyk kolleji diýlip atlandyrylypdyr. Ol 1927-nji ýylda döredilip, ilkinji ýyllarda mugallymlary taýýarlamak maksady bilen hereket edip başlaýar. Häzirki wagtda MSUB ABŞ-nyň Montana ştatynyň iň esasy, ýagny ştatyň üçünji iň uly ýokary okuw mekdepleriniň biridir. Uniwersitetde bilim alýan talyplaryň sany 4 müňden gowrak bolup, olaryň aglabasy bakalawr derejesinde okaýar. Şeýle hem magistr derejesinde hem okamak üçin mümkinçilikler döredilendir. Uniwersitet jemi bäş bölekden ybarat:

     1. Erkin sungat we durmuş (sosial) ylymlary boýunça kollej;

     2. Işewürlik kolleji;

     3. Mugallymçylyk kolleji;

     4. Saglygy goraýyş hünärleriniň we ylymlaryň kolleji;

     5. “City College” arkaly 2 ýyllyk ýörite hünär (ýokarlandyryş) taýýarlygy.

       MSUB häzirki wagtda onlaýn we HyFlex görnüşindäki okuwlara aýratyn üns berýär. HyFlex – garyşyk (gibrid) görnüşindäki bilim bermegiň täze görnüşi bolup, talyplar hem gündüzki, hem onlaýn görnüşde bilim alyp bilýärler. Özünde gündüzki hem-de onlaýn okuwlaryň elementlerini jemleýär. Bu mümkinçilik uzak sebitlerde ýaşaýan talyplar üçin örän amatly bolup durýar. Şeýle-de MSUB jemgyýetçilik bilen berk arabaglanşyk saklaýar. Uçurymlaryň köpüsi ýerli ykdysadyýetde işläp, ýurduň ykdysady ösüşine goşant goşýarlar. 

    Maliýe taýdan MSUB öz hojalyk (kapital) serişdesine, grantlara we döwlet goldawyna daýanýar. Bu bolsa oňa häzirki döwrüň sanly we pedagogik mümkinçiliklerini giňeltmäge mümkinçilik berýär.

       Türkmen wekiliýetiniň agzalary MSUB-niň daşary ýurt talyplary bilen işleýän bölümiň işleri tanyşdyryldy. Talyplaryň sanly hasaba alnyşy, bölümde talyplar üçin döredilen şertler, umumy ýaşaýyş jaýlarynyň mümkincilikleri barada giňişleýin maglumatlar berildi. Şeýle hem MSUB-niň kitaphanasyna we IT-goldamak bölümine baryldy. Kitaphananyň gurluşy, kitaphana gory, merkezi elektron žurnallar, Sringer elektron kitaphana, professor-mugallymlar we talyplar üçin hödürlenilýän hyzmatlar barada giňişleýin düşündirildi. Kitaphana tarapyndan okaýjylaryň sanly hasaba alnyşyny kompýuter tehnologiýalary arkaly görkezildi. MSUB-niň kitaphanasynyň we beýleki uniwersitetleriniň kitaphanalarynyň arasynda  talyplar we professor-mugallymlar üçin zerur bolan kitaplary (gollanmalary) alyşmak babatynda ýola goýlan gatnaşyklar barada gürruň berildi. Talyplar kitaphananyň üç gatynyň islendik birinde özbaşdak işlerini ýerine ýetirmäge, dynç almaga ýa-da topardaşlary bilen hyzmatdaşlyk etmäge rugsat berilýär. Kitaphanada talyplaryň dürli zerurlyklaryny kanagatlandyrmak üçin şertler bar, mysal üçin, okuw otaglary, naharhana görnüşli kabinalar, dürli kreslolar. Okuw otagy gerek bolsa, öňünden otag bronlap bolýar, ýöne bronlamak hökman däl hasaplanýar. Kitaplaryň satuw awtomatlary kitaphananyň 2-nji gatdaky foýelerde ýerleşýär.

       Türkmen wekiliýetiniň agzalary MSUB-niň Işewürlik kollejiniň dekany Susan Gilbertz hem-de Erkin sungat we durmuş (sosial) ylymlary kollejiniň dekany Tami Haaland bilen söhbetdeşlik geçirdiler. MSUB-niň Işewürlik kollejiniň dekany Susan Gilbertz ýolbaşçylyk edýän düzüm birliginde Buhgalterçilik hasaba alnyşy,  Maliýe,  Umumy işewürlik, Menejment, Marketing ugurlary boýunça hereket edýän bakalawr maksatnamalary, maliýe we ykdysadyýet bilen baglanyşykly alnyp barylýan ylmy işler barada belledi. MSUB-niň Erkin sungat we durmuş (sosial) ylymlary kollejiniň dekany Tami Haaland öz gezeginde pedagogika, ynsanperwer ylymlary, psihologiýa maksatnamalary boýunça bakalawrlaryň taýýarlanylyşy, ylmy-barlag işleriniň alnyp barlyşy barada giňişleýin maglumatlary türkmen wekileýitiniň agzalarynyň dykgatyna ýetirdi.